Khủng hoảng tự tử ở trẻ em Nhật Bản Khủng hoảng tự tử ở trẻ em Nhật Bản
Backstories

Khủng hoảng tự tử ở trẻ em Nhật Bản

    NHK World
    Correspondent
    Năm ngoái Nhật Bản ghi nhận một số lượng kỷ lục trẻ em tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông tự tử. Mặc dù không thể chắc chắn là những vụ tự tử này có liên quan đến đại dịch vi-rút corona, nhưng ngày càng có nhiều lo ngại rằng gián đoạn trong cuộc sống bình thường đã khiến nhiều trẻ em gặp khó khăn để thích ứng.

    Tỷ lệ tự tử của Nhật Bản đã giảm trong những năm gần đây nhưng số vụ tự tử ở lứa tuổi vị thành niên đang có xu hướng ngược lại. Theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi, con số này đã tăng lên hằng năm kể từ năm 2016, và tăng đột biến vào năm 2020 với 499 vụ.

    Con số này tăng hơn 25% so với năm trước đó. Mặc dù bộ cho biết các lý do chính ít nhiều vẫn giống như mọi khi, đó là kết quả học tập kém, không chắc chắn về nghề nghiệp, và các vấn đề gia đình, nhưng một số chuyên gia cho rằng đại dịch là yếu tố đáng kể góp phần dẫn tới tình trạng này.

    Graphics: Juvenile suicides by year

    Yếu tố đại dịch

    Tiến sĩ Tanaka Kyoko thuộc Trung tâm Quốc gia về Sức khoẻ và Phát triển Trẻ em cho biết: “Lý do tự tử rất phức tạp, liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ, bao gồm cả sinh học, tâm lý và môi trường. Đại dịch đã làm gia tăng sự lo lắng và căng thẳng ở trẻ em. Đại dịch có thể đã đẩy những đứa trẻ vốn ngấp nghé bờ vực tìm đến cái chết".

    Trung tâm đã thực hiện một loạt khảo sát trực tuyến để đánh giá tác động về thể chất và tinh thần của đại dịch đối với thanh thiếu niên ở Nhật Bản.

    Một cuộc khảo sát đối với 715 em được thực hiện vào tháng 11 và tháng 12 năm ngoái cho thấy các triệu chứng trầm cảm từ mức vừa đến mức nặng xuất hiện ở 15% học sinh từ lớp 4 đến lớp 6 của bậc tiểu học, 24% học sinh trung học cơ sở và 30% học sinh trung học phổ thông.

    Nghiên cứu cũng cho thấy 24% em đã từng có ý định tự tử, trong khi 1/6 số em cho biết đã tự gây tổn hại cho bản thân, như tự đánh đấm mình hoặc tự dứt tóc mình.

    Môi trường học đường

    Việc đóng cửa trường học trong những tháng đầu của đại dịch đã ảnh hưởng không nhỏ đến trẻ em, tạo cảm giác bị cô lập xã hội. Các chuyên gia nói rằng việc ở nhà nhiều hơn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến thanh thiếu niên.

    Tổ chức phi lợi nhuận 3Keys có trụ sở ở Tokyo điều hành trang web Mex dành cho những thanh thiếu niên cảm thấy không thể nói chuyện với gia đình hoặc bạn bè, ngay cả khi các em phải đối mặt với các vấn đề như ngược đãi, bắt nạt hoặc có ý định tự tử.

    Trang web này kết nối trẻ với sự trợ giúp phù hợp cho những vấn đề trẻ đang gặp phải, đồng thời cung cấp một không gian để những em đang có lo lắng có thể đăng tải suy nghĩ của mình mà không cần can thiệp thêm.

    Mex
    Trang web Mex giúp đỡ thanh thiếu niên gặp vấn đề nghiêm trọng. Có 1,7 triệu lượt truy cập trong năm tài chính vừa qua.

    Moriyama Takae, một người sáng lập nhóm, cho biết rằng vào khoảng tháng 4 và tháng 5 năm ngoái, khi các trường học đóng cửa, có nhiều bài đăng nói về rắc rối gia đình, bao gồm cả ngược đãi. Cô nói: “Có một số trẻ em phải chịu đựng cả về thể chất và tinh thần trong những ngôi nhà không phải là nơi an toàn cho chính các em".

    Ví dụ một số bài đăng:

    "Tôi không có chỗ trong nhà. Tôi chẳng có người bạn nào để có thể dựa vào. Tôi đã lang thang trong 3 tiếng đồng hồ đêm qua. Tôi không biết phải làm gì."

    "Tôi mệt mỏi. Tôi cần nghỉ ngơi. Giúp tôi với. Tôi muốn chết. Tôi không có nơi nào để ở hay để đi khỏi đây."

    "Gia đình tôi không hòa thuận và tôi thấy nghẹt thở. Tôi chỉ là một đứa trẻ, tôi không thể làm bất cứ điều gì và tôi phải chịu đựng. Nhưng việc này thật khó".

    Cô Moriyama nói rằng từ lâu cô đã lo lắng về áp lực mà thanh thiếu niên phải đối mặt khi thường xuyên bị đánh giá, cả ở nhà và trường học. Cô nói: "Tôi nghĩ rằng chúng tôi cần tạo ra một nơi mà các em không cần phải chứng minh bất cứ điều gì".

    Tháng 5, tổ chức của cô đã làm được điều đó. Cơ sở ở quận Shinjuku của Tokyo cung cấp nơi tắm giặt có vòi hoa sen và máy giặt miễn phí, nơi để chợp mắt, và quan trọng nhất là một nơi an toàn.

    alt
    Vào tháng 5, 3Keys khai trương cơ sở rộng mở, mang đến môi trường an toàn cho thanh thiếu niên không cảm thấy thoải mái khi ở nhà.

    Đánh giá nguy cơ

    Phát hiện sớm là một chiến lược quan trọng trong việc ngăn chặn thanh thiếu niên tự tử. Vì học sinh dành thời gian đáng kể ở trường nên giáo viên có vẻ là người dễ nhận ra tâm trạng của các em, nhưng giáo viên không dễ dàng hỏi thẳng các em về ý định tự tử.

    Để góp phần thay đổi động lực đó, một nhóm chuyên gia đã phát triển một công cụ sàng lọc tự tử dựa trên máy tính bảng có tên RAMPS, tạm dịch "Đánh giá Nguy cơ Trạng thái Tinh thần & Thể chất".

    Cô Kitagawa Yuko thuộc Trung tâm Nghiên cứu Dịch vụ Tư vấn và Hỗ trợ thuộc Đại học Tokyo cho biết: “Thiết bị này sẽ giúp giáo viên hoặc y tá trường học xác định các yếu tố nguy cơ ở học sinh, bao gồm cả những học sinh không có dấu hiệu báo trước rõ ràng".

    RAMPS có 11 câu hỏi về sức khỏe tâm thần phù hợp với giới trẻ, và mất khoảng 3 phút để kiểm tra.

    RAMPS
    Sàng lọc xác định những cá nhân cần đánh giá thêm.

    Dựa trên câu trả lời, RAMPS đề xuất các câu hỏi tiếp theo hoặc khuyến nghị tìm trợ giúp chuyên môn.

    Gần 70 trường trung học cơ sở và trung học phổ thông trên khắp Nhật Bản hiện đang sử dụng hệ thống này, chủ yếu là tại các phòng y tế trường và khi kiểm tra sức khỏe hằng năm.

    Cô Kitagawa nói rằng đặt câu hỏi về sức khỏe của trẻ em, bao gồm cả về ý định tự tử, là một chiến lược quan trọng. Cô lấy ví dụ về một nam sinh trung học cơ sở trông rất vui vẻ. Nhưng kiểm tra qua RAMPS cho thấy rằng cậu thực sự đang có ý định và đang lên kế hoạch tự tử.

    Cô nói: "Tôi đã hỏi cậu ấy tại sao lại quyết định cởi mở với một người lạ như tôi về những vấn đề cá nhân như vậy. Cậu ấy trả lời là chưa bao giờ nói về điều này vì chưa bao giờ được hỏi".

    Cô Kitagawa cho biết một số người vẫn tin rằng việc hỏi trẻ em về tình trạng sức khỏe của chúng sẽ làm tăng tỷ lệ tự tử, nhưng các nghiên cứu đã cho thấy là điều này không đúng.

    Cô nói: “Ở Nhật Bản, việc nói về vấn đề sức khỏe tâm thần vẫn chưa phổ biến. Chúng tôi đang gửi một thông điệp tới các học sinh rằng hoàn toàn có thể nói về các vấn đề sức khỏe tâm thần bằng cách sử dụng thiết bị này, và tìm ra cách để cứu những sinh mạng non trẻ."

    Nguyên tắc 'TALK'

    Nếu bạn nghi một đứa trẻ có thể đang muốn tự tử hoặc đang phải gồng mình đương đầu với khó khăn, Tiến sĩ Tanaka thuộc Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe và Phát triển Trẻ em cho biết điều quan trọng là tránh vội vàng. Cô khuyên nên tuân theo 4 nguyên tắc chính:

    T - Nói với trẻ rằng bạn quan tâm và lo lắng đến sức khoẻ của trẻ.

    A - Hỏi trực tiếp xem trẻ có đang nghĩ đến việc tự tử không.

    L - Lắng nghe và nhận ra tâm trạng của trẻ.

    K - Giữ an toàn cho trẻ và tìm kiếm trợ giúp chuyên môn.


    * Mex cung cấp thông tin về đường dây nóng hỗ trợ (e-mail, điện thoại, ứng dụng LINE, v.v.) cho trẻ em đang tìm kiếm sự giúp đỡ.
    https://me-x.jp
    (Bấm vào đường link sẽ đến một trang web bên ngoài.)

    Coronavirus updates