10น. 22ว.

รู้คำรู้ข่าว “ดาบญี่ปุ่นถวายเทพเจ้า ลงลวดลายงดงามบนคมดาบ”

รู้คำรู้ข่าว

ออกอากาศวันที่ 25 พฤศจิกายน 2566 รับชมได้ถึง 17 กันยายน 2567

"รู้คำรู้ข่าว" พาคุณผู้ฟังเรียนรู้ภาษาญี่ปุ่นและเรื่องเกี่ยวกับญี่ปุ่น ผ่านข่าวภาษาญี่ปุ่นที่เข้าใจง่าย

หัวข้อข่าววันนี้คือ “ดาบญี่ปุ่นถวายเทพเจ้า ลงลวดลายงดงามบนคมดาบ” นี่เป็นข่าวที่ขึ้นเว็บไซต์ NEWS WEB EASY ของ NHK เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2566 ศัพท์ที่เรียนนั้น เช่น「日本刀(にほんとう)nihon-too」ซึ่งแปลว่า ดาบญี่ปุ่น และ「模様(もよう)moyoo」ซึ่งแปลว่า ลวดลาย

photo

[บทรายการ]

「神様のための日本刀 刃に美しい模様をつける」
“ดาบญี่ปุ่นถวายเทพเจ้า ลงลวดลายงดงามบนคมดาบ”

♪ 
 
สวัสดีค่ะ นี่เป็นช่วงของรายการ “รู้คำรู้ข่าว” ในรายการนี้ เรามาเรียนรู้ภาษาญี่ปุ่นและเรื่องเกี่ยวกับญี่ปุ่น จากข่าวภาษาญี่ปุ่นกันค่ะ
 

 
「神様(かみさま)のための日本刀(にほんとう) 刃(は)に美(うつく)しい模様(もよう)をつける」
หัวข้อข่าววันนี้คือ “ดาบญี่ปุ่นถวายเทพเจ้า ลงลวดลายงดงามบนคมดาบ” นี่เป็นข่าวที่ขึ้นเว็บไซต์ NEWS WEB EASY ของ NHK เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2566
 
ก่อนอื่น เราไปฟังศัพท์กันค่ะ
 
日本刀(にほんとう)
ดาบญี่ปุ่น หรือที่เรียกกันว่า คาตานะ
 
模様(もよう)
ลวดลาย
 
ในที่นี้หมายถึง ลวดลายที่ทอดเป็นแนวตามคมดาบ ส่วนใหญ่พลิ้วเป็นลอนคลื่น ความงดงามของลวดลายนั้นบ่งชี้ทักษะของช่างตีดาบ
 
炉(ろ)
เตาหลอมโลหะ
 
เอาล่ะค่ะ เมื่อมีศัพท์พร้อมในใจ ต่อไป เราไปฟังเนื้อข่าววันนี้กันค่ะ
 
「岡山県(おかやまけん)瀬戸内市(せとうちし)で、刀(かたな)の職人(しょくにん)の川島一城(かわしま かずき)さんが、神社(じんじゃ)の神様(かみさま)のために日本刀(にほんとう)を作(つく)っています。8月(がつ)、刀(かたな)の刃(は)に美(うつく)しい模様(もよう)をつける技術(ぎじゅつ)を神社(じんじゃ)でみんなに見(み)せました。
川島(かわしま)さんは、火(ひ)がついた炉(ろ)の中(なか)に長(なが)さ80cmの刀(かたな)を入(い)れました。そして、赤(あか)くなった刀(かたな)の色(いろ)をよく見(み)ながら、760°Cぐらいまで熱(あつ)くしました。そのあと、刀(かたな)を冷(つめ)たい水(みず)に入(い)れると、刀(かたな)は反(そ)った形(かたち)になって、刃(は)には美(うつく)しい模様(もよう)がつきました。見(み)ていた人(ひと)たちは拍手(はくしゅ)をしていました。
刀(かたな)は、これから研(と)いだあと12月(がつ)に神社(じんじゃ)に届(とど)ける予定(よてい)です。」
เนื้อข่าวบอกว่า ที่ศาลเจ้าในจังหวัดโอกายามะ มีการเปิดให้ผู้คนชมกระบวนการลงลวดลายบนส่วนที่เป็นคมของดาบที่จะถวายเทพเจ้า
 

 
ต่อไป เรามาดูกันทีละประโยคค่ะ ประโยคแรกคือ...
 
8月(がつ)、刀(かたな)の刃(は)に美(うつく)しい模様(もよう)をつける技術(ぎじゅつ)を神社(じんじゃ)でみんなに見(み)せました。
ประโยคนี้บอกว่า “เมื่อเดือนสิงหาคม มีการเปิดให้ผู้คนชมทักษะลงลวดลายงดงามบนคมของดาบ ที่ศาลเจ้า”
 
ในประโยคนี้ ได้ยินตรงที่พูดว่า  刀(かたな)の刃(は)กันนะคะ ตรงนี้หมายถึง คมของดาบ นอกจากนี้ ในกรณีของมีดทำครัว กรรไกร หรือกบไสไม้ เราก็ใช้คำว่า  刃(は)เวลาพูดถึงส่วนที่เป็นใบมีดค่ะ
 
ในกรณีของดาบญี่ปุ่น คำว่า  刃(は)ซึ่งแปลว่า คมหรือใบมีดนั้น อ่านได้อีกอย่างหนึ่งว่า やいば ค่ะ
 
คุณผู้ฟังอาจเคยได้ยินชื่อของการ์ตูนหรือภาพยนตร์อานิเมะ เรื่อง  鬼滅(きめつ)の刃(やいば)กันนะคะ  鬼滅(きめつ)の刃(やいば)นั้นหมายถึงดาบที่ใช้พิฆาตหรือสังหารอสูร ที่ไม่อ่านว่า  刃(は)แต่อ่านว่า やいば นั้น ก็เพราะต้องการเน้นความยอดเยี่ยมเป็นเลิศของดาบญี่ปุ่นค่ะ
 
เราไปดูประโยคถัดไปกันค่ะ
 
刀(かたな)を冷(つめ)たい水(みず)に入(い)れると、刀(かたな)は反(そ)った形(かたち)になって、刃(は)には美(うつく)しい模様(もよう)がつきました。
ประโยคนี้บอกว่า “พอจุ่มดาบในน้ำเย็น สันก็แอ่น ปลายก็งอน และลวดลายอันงดงามก็บังเกิดขึ้นบนคมดาบ”
 
ในประโยคนี้ ได้ยินคำว่า  美(うつく)しい ซึ่งแปลว่างดงามหรือสวยงามกันนะคะ  美(うつく)しいนั้นมีความหมายคล้ายกับคำว่า きれい
 
美(うつく)しい และ きれい นั้น ต่างก็ใช้กับสี รูปลักษณ์ เสียง และอื่น ๆ แต่  美(うつく)しい ให้ความรู้สึกดูเป็นงานเป็นการกว่าค่ะ
 
ดังนั้น ในชีวิตประจำวัน เราคงได้ยินคำว่า きれいกันบ่อยกว่า  美(うつく)しい
 
อย่างไรก็ตาม หากว่ากันตามเนื้อผ้าแล้ว  美(うつく)しい กับ きれい นั้น มีความหมายต่างกันนิดหน่อยค่ะ
 
ต่างกันตรงที่  美(うつく)しい นิยมใช้ยามต้องการพูดถึงความสวยงดงามที่แฝงอยู่ภายใน อันเป็นเหตุให้ประทับใจ เช่น  美(うつく)しい文章(ぶんしょう)ซึ่งแปลว่า ประโยคที่งดงาม และ  美(うつく)しい友情(ゆうじょう)ซึ่งแปลว่า มิตรภาพอันงดงาม ในกรณีอย่างนี้ เราไม่ใช้คำว่า きれい
 
ในทางตรงกันข้าม ในกรณีของความสวยสะอาดสดใสที่แลเห็นจากภายนอกนั้น เราใช้คำว่า きれい ค่ะ เช่น きれいな空気(くうき)ซึ่งแปลว่า อากาศสดสะอาด หรือ きれいな部屋(へや)ซึ่งแปลว่า ห้องที่สะอาดงามตา
 
คุณผู้ฟังคะ ภาษาญี่ปุ่นนั้นมีทั้งอกรรมกริยา คือ กริยาที่ไม่ต้องมีกรรมมารับ แล้วก็มีสกรรมกริยา คือ กริยาที่มีกรรมหรือผู้ถูกกระทำมารับ ตัวอย่างในข่าววันนี้ มีตรงที่พูดว่า  模様(もよう)がつきました ซึ่งแปลว่า บังเกิดเป็นลวดลาย แล้วก็มีตรงที่พูดว่า  模様(もよう)をつける ซึ่งแปลว่า วาดหรือลงลวดลาย
 
ใน  模様(もよう)がつきました คำกริยาคือ つく พอเป็นรูปอดีต ก็ใช้ว่า つきました ค่ะ  つくเป็นอกรรมกริยา ไม่ต้องมีกรรมมารับ
 
つく กับ つける นั้น ความต่างอยู่ที่ประธานค่ะ
 
ในกรณีของสกรรมกริยาซึ่งต้องมีกรรมหรือผู้ถูกกระทำมารับ คนเป็นประธานของประโยค อย่างในกรณีของประโยคที่ว่า  模様(もよう)をつける นั้น ถ้าเติมประธานเข้าไป ก็เป็น  職人(しょくにん)が模様(もよう)をつける ซึ่งแปลว่า ช่างฝีมือลงลวดลาย
 
ส่วนในกรณีของอกรรมกริยาคือกริยาที่ไม่ต้องมีกรรมมารับ อย่างในข่าวนี้คือตรงที่พูดว่า  模様(もよう)がつきました ประธานคือ  模様(もよう)  ซึ่งแปลว่า ลวดลาย
 
ขอแนะนำให้จำเป็นคู่ ๆ ไปค่ะ อย่างข่าววันนี้ ก็จำว่า つく นั้นคู่กับ つける
 
คุณผู้ฟังคะ ดาบญี่ปุ่นนั้นเป็นอาวุธก็จริง แต่ก็มีความงดงาม ถือได้ว่าเป็นศิลปวัตถุ ปัจจุบัน ผู้คนมองกันว่า เป็นผลงานศิลปะที่มีคุณค่าในแง่ประวัติศาสตร์และในแง่สะสม
 
ดาบญี่ปุ่นบังเกิดขึ้นจากทักษะของช่างฝีมือที่สั่งสมมานานกว่า 1,000 ปี ปัจจุบันช่างตีดาบลดจำนวนลงทุกที แต่ก็มีการนำทักษะฝีมือในการทำดาบไปประยุกต์ใช้กับมีดทำครัว กรรไกร เครื่องมือเครื่องใช้ทางเกษตร และข้าวของอื่น ๆ ค่ะ
 
นี่คือ “รู้คำรู้ข่าว” สำหรับวันนี้ แล้วพบกันใหม่ค่ะ さようなら。

เค้าโครงรายการ