08น. 10ว.

รู้คำรู้ข่าว “หมู่บ้านชิรากาวะในจังหวัดกิฟุ ชาวบ้านช่วยกันมุงหลังคาหน้าจั่วแหลมสูงกันใหม่”

รู้คำรู้ข่าว

ออกอากาศวันที่ 30 กันยายน 2566 รับชมได้ถึง 16 กรกฎาคม 2567

"รู้คำรู้ข่าว" พาคุณผู้ฟังเรียนรู้ภาษาญี่ปุ่นและเรื่องเกี่ยวกับญี่ปุ่น ผ่านข่าวภาษาญี่ปุ่นที่เข้าใจง่าย

หัวข้อข่าววันนี้คือ “หมู่บ้านชิรากาวะในจังหวัดกิฟุ ชาวบ้านช่วยกันมุงหลังคาหน้าจั่วแหลมสูงกันใหม่” นี่เป็นข่าวที่ขึ้นเว็บไซต์ NEWS WEB EASY ของ NHK เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2566 ศัพท์ที่เรียนนั้น เช่น「合掌造り(がっしょうづくり) gasshoo-zukuri」หรือ กัชโชซูกูริ และ「かや kaya」ซึ่งหมายถึง พืชตระกูลหญ้าจำพวกอ้อหรือแขม เป็นคำเรียกโดยรวม ๆ มัดเป็นฟ่อนใช้มุงหลังคา

photo
เมื่อปี 2538 กัชโชซูกูริที่ชิรากาวาโงในจังหวัดกิฟุได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยยูเนสโก ร่วมกับอีกแห่งซึ่งตั้งอยู่ในโทยามะอันเป็นจังหวัดเพื่อนบ้าน ช่วงหลายปีหลัง ๆ มานี้ ชิรากาวาโงเป็นที่รู้จักกันมากขึ้น ประกอบกับมีการปรับปรุงด้านคมนาคม ทำให้การเดินทางมาที่นี่สะดวกขึ้น ชิรากาวาโงตั้งอยู่ในหมู่บ้านชิรากาวะ

[บทรายการ]

「岐阜県白川村 村の人が手伝って合掌造りの屋根を新しくする」
“หมู่บ้านชิรากาวะในจังหวัดกิฟุ ชาวบ้านช่วยกันมุงหลังคาหน้าจั่วแหลมสูงกันใหม่”


 
สวัสดีค่ะ นี่เป็นช่วงของรายการ “รู้คำรู้ข่าว” ในรายการนี้ เรามาเรียนรู้ภาษาญี่ปุ่นและเรื่องเกี่ยวกับญี่ปุ่น จากข่าวภาษาญี่ปุ่นกันค่ะ
 

 
「岐阜県(ぎふけん)白川(しらかわ)村(むら)の人(ひと)が手伝(てつだ)って合掌造(がっしょうづく)りの屋根(やね)を新(あたら)しくする」
หัวข้อข่าววันนี้คือ “หมู่บ้านชิรากาวะในจังหวัดกิฟุ ชาวบ้านช่วยกันมุงหลังคาหน้าจั่วแหลมสูงกันใหม่” นี่เป็นข่าวที่ขึ้นเว็บไซต์ NEWS WEB EASY ของ NHK เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2566
 
ก่อนอื่น เราไปฟังศัพท์กันค่ะ
 
合掌造(がっしょうづく)り
กัชโชซูกูริ
“กัชโช” หมายถึงการพนมมือไหว้ ส่วน “ซูกูริ” หมายถึงรูปแบบ หลังคาบ้านที่หมู่บ้านชิรากาวะนั้นเป็นทรงหน้าจั่วแหลมสูง ดูเหมือนมือที่กำลังพนมอยู่ ผู้คนจึงพากันเรียกว่า “กัชโชซูกูริ”
 
かや
พืชตระกูลหญ้าจำพวกอ้อหรือแขม เป็นคำเรียกโดยรวม ๆ มัดเป็นฟ่อนใช้มุงหลังคา
 
เอาล่ะค่ะ เมื่อมีศัพท์พร้อมในใจ ต่อไป เราไปฟังเนื้อข่าววันนี้กันค่ะ
 
「岐阜県(ぎふけん)白川村(しらかわむら)には、屋根(やね)が山(やま)のような形(かたち)をした合掌造(がっしょうづく)りの家(いえ)が残(のこ)っていて、世界遺産(せかいいさん)になっています。
5月(がつ)13日(にち)、200年(ねん)ぐらい前(まえ)に建(た)てた家(いえ)の屋根(やね)を新(あたら)しくしました。昔(むかし)から、近(ちか)くに住(す)む人(ひと)たちが手伝(てつだ)っています。この日(ひ)は子(こ)どもや大人(おとな)130人(にん)ぐらいが集(あつ)まりました。新型(しんがた)コロナウイルスなどのため、しばらく手伝(てつだ)うことは中止(ちゅうし)していました。
集(あつ)まった人(ひと)たちは9000ぐらいのかやの束(たば)を、みんなで一緒(いっしょ)に屋根(やね)まで上(あ)げました。かやを屋根(やね)に結(むす)んで、最後(さいご)に木(き)の道具(どうぐ)で強(つよ)くたたきました。
白川村(しらかわむら)に住(す)む24歳(さい)の女性(じょせい)は『全部(ぜんぶ)人(ひと)の手(て)で作(つく)っていて、すごいと思(おも)いました。伝(つた)え続(つづ)けることが大事(だいじ)だと思(おも)いました』と話(はな)していました。」
เนื้อข่าวบอกว่า หลังว่างเว้นไป 5 ปี ชาวบ้านมาลงแขกแบบสมัยก่อน ช่วยกันมุงหลังคาใหม่ให้บ้านหลังคาหน้าจั่วแหลมสูงหรือ “กัชโชซูกูริ” ในหมู่บ้านชิรากาวะ ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
 

 
ต่อไป เรามาดูกันทีละประโยคค่ะ ประโยคแรกคือ...
 
昔(むかし)から、近(ちか)くに住(す)む人(ひと)たちが手伝(てつだ)っています。
ประโยคนี้บอกว่า “ตั้งแต่สมัยก่อน ผู้คนที่อาศัยอยู่ในละแวกมาช่วยกันคนละไม้คนละมือ”
 
เมื่อสักครู่ ได้ยินตรงที่พูดว่า 手伝(てつだ)っています กันนะคะ เรามาดู ています กันค่ะ คำกริยารูป て แล้วต่อท้ายด้วย います นั้น โดยทั่วไปแล้วบอกให้รู้ว่า กำลังทำสิ่งนั้นอยู่ เช่น 今(いま)、手伝(てつだ)っています กำลังช่วยอยู่
 
แต่ ています ในข่าววันนี้ มีความหมายต่างออกไปค่ะ 昔(むかし)から手伝(てつだ)っています หมายถึง ทำกันมาหลายครั้งหลายหนเป็นประจำมาตั้งแต่สมัยก่อน เป็นประเพณีหรือธรรมเนียมที่ปฏิบัติกันเรื่อยมา
 
เราสามารถทราบได้จากคำอื่น ๆ ในประโยคค่ะว่าเป็นความหมายใด “กำลังทำอยู่ในขณะนั้นจริง ๆ” หรือว่า “เป็นสิ่งที่ปฏิบัติกันเรื่อยมา”
 
เรามาดูตัวอย่างกันค่ะ เช่น 海(うみ)で泳(およ)いでいます นั้น หมายถึง กำลังว่ายน้ำอยู่ในทะเลในเวลานี้จริง ๆ แต่ถ้ามีคำว่า 毎朝(まいあさ)ทุกเช้า หรือ 子(こ)どものときから ตั้งแต่เป็นเด็ก เสริมเข้ามา เป็น 毎朝(まいあさ)泳(およ)いでいます ว่ายน้ำทุกเช้า หรือ 子(こども)のときから泳(およ)いでいます ว่ายมาตั้งแต่เป็นเด็ก อย่างนี้เราสามารถทราบได้ทันทีว่า นี่เป็นสิ่งที่กระทำเป็นประจำเรื่อยมา
 
ข่าววันนี้ 昔(むかし)から เป็นตัวบอกให้รู้ว่า ています ใช้ในความหมายใด
 
รูปอดีตของ ています คือ ていました นี่บอกให้รู้ว่า ทำติดต่อกันมาและได้จบลงไปแล้ว
 
เช่น ถ้าได้ยินว่า 日本(にっぽん)に住(す)んでいました ก็ทราบได้ทันทีว่า เคยอาศัยอยู่ในญี่ปุ่นช่วงหนึ่ง แต่ตอนนี้ไม่ได้อาศัยอยู่ในญี่ปุ่นแล้ว
 
ข่าววันนี้บอกว่า しばらく手(て)伝(つだ)うことは中止(ちゅうし)していました แปลว่า หยุดช่วยไปพักหนึ่ง แต่ตอนนี้กลับมาเริ่มใหม่
 
เราไปดูประโยคถัดไปกันค่ะ
 
伝(つた)え続(つづ)けることが大事(だいじ)だと思(おも)いました。
ประโยคนี้บอกว่า “คิดว่า การถ่ายทอด (ธรรมเนียมนี้) ให้สืบต่อไป (แก่คนรุ่นหลัง ๆ) เป็นสิ่งสำคัญ”
 
伝(つた)え続(つづ)ける หมายถึง การถ่ายทอดให้สืบต่อไป หรือการสานต่อไม่ให้ขาดสาย
 
続(つづ)ける แปลว่า สืบต่อไป สามารถใช้ร่วมกับกริยาอื่นได้ เช่น 待(ま)ち続(つづ)ける รอต่อไป รอไปเรื่อย ๆ 輝(かがや)き続(つづ)ける เปล่งประกายต่อไป เฉิดฉายต่อไป คุณผู้ฟังลองใช้ดูนะคะ
 
คุณผู้ฟังคะ ที่หมู่บ้านชิรากาวะนั้น มุงหลังคาใหม่กันทุก 30-40 ปีค่ะ
 
การมุงหลังคาใหม่นั้นเป็นงานใหญ่ที่ต้องใช้แรงคนกว่า 1 ร้อยคนและใช้เวลาหลายวัน การลงแขกช่วยกันคนละไม้ละมือนั้นเป็นธรรมเนียมปฏิบัติของชาวบ้านที่นี่ค่ะ
 
ทัศนียภาพที่สวยงามจับใจของบ้านหลังคาหน้าจั่วแหลมสูง หรือ กัชโชซูกูริของที่นี่นั้น บังเกิดขึ้นมาจากหยาดเหงื่อแรงงานของผู้คนที่นี่นั่นเองนะคะ
 
นี่คือ “รู้คำรู้ข่าว” สำหรับวันนี้ แล้วพบกันใหม่ค่ะ さようなら。

เค้าโครงรายการ