วิธีทำ

1. ซาวข้าว เปลี่ยนน้ำ 2-3 ครั้ง ปล่อยให้สะเด็ดน้ำในกระชอน
2. เทข้าวใส่หม้อและเติมน้ำแช่ 30 นาที
3. นำหม้อข้าวปิดฝาตั้งไฟระดับปานกลางจนเดือด หรี่ไฟให้อ่อนลงและต้มต่อไปอีก 12 นาที ดับไฟและปล่อยพักทิ้งไว้อีก 10 นาทีโดยยังปิดฝาไว้
4. ผสมส่วนผสมของน้ำส้มสายชูปรุงรสเข้าด้วยกัน สามารถนำส่วนผสมตั้งไฟอุ่นหากน้ำตาลละลายยาก
5. คดข้าวใส่ชามอ่างขนาดใหญ่ คลุกน้ำส้มสายชูปรุงรสกับข้าวร้อน ๆ อย่างรวดเร็ว และทำให้ข้าวเย็นลง
6. วิธีทำทะมะโงะยะคิหรือไข่ทอดแบบญี่ปุ่น ตอกไข่ใส่ชามและตีให้เข้ากัน ใส่ส่วนผสม A ลงไปผสมให้เข้ากับไข่ อุ่นน้ำมันพืชในกระทะขนาดเล็กให้ร้อนบนไฟระดับปานกลาง เทไข่ลงในกระทะและคนไข่ให้เข้ากันโดยเร็ว พอไข่ครึ่งสุกครึ่งดิบ ให้เลื่อนไข่ไปข้างกระทะและทอดต่อบนไฟอ่อนจนเนื้อไข่เกาะเป็นก้อนเรียวยาวและสุกได้ที่ ตักไข่ออกจากกระทะและหั่นเป็นแท่ง หนาประมาณ 1 เซนติเมตร
7. วิธีทำเห็ดหอมเคี่ยวหวาน แช่เห็ดหอมตากแห้งให้คืนตัวในน้ำ ตัดโคนทิ้งและนำไปต้มในน้ำด้วยหม้อปิดฝา 10 นาทีบนไฟอ่อน เติมส่วนผสม B ลงไปและเคี่ยวต่อจนน้ำระเหยกลายเป็นซอสเหนียว ปล่อยทิ้งให้เย็นตัวในซอส จากนั้นให้บีบเห็ดหอมเพื่อเอาซอสออกและหั่นเป็นเส้นบาง ๆ
8. วิธีทำกุ้งต้ม ผ่าหลังกุ้งเอาเส้นสีดำออก เสียบไม้ปลายแหลม(เช่นไม้จิ้มฟัน)จากหัวกุ้งผ่านลำตัวไปถึงหาง ต้มในน้ำเดือด 1 ถ้วยผสมเกลือ 1 ช้อนชาบนไฟอ่อนในหม้อปิดฝา 2-3 นาที ปล่อยให้กุ้งเย็นตัวลงในน้ำที่ต้ม ถอดไม้ปลายแหลมและปอกเปลือกกุ้ง
9. หั่นแตงกวาเป็นแท่ง หนาประมาณ 1 เซนติเมตร โรยเกลือและซับความชื้นบนแตงกวา
10. แบ่งข้าวซุชิเป็นสองส่วน วางแผ่นโนะริบนมะคิซุ(เสื่อไม้ไผ่ผืนเล็กที่ใช้ม้วนซุชิ) แผ่ข้าวให้หนาเท่ากันทั่วแผ่นโนะริ แต่ให้เหลือปลายด้านบนของโนะริไว้ประมาณ 4 เซนติเมตร
11. วางส่วนผสมต่าง ๆ เป็นแถวเรียวยาวเรียงกันตรงกลางข้าว ยกปลายด้านมะคิซุที่ใกล้ตัวขึ้นเล็กน้อย ใช้นิ้วประคองส่วนผสมต่าง ๆ ไม่ให้เคลื่อนที่ ม้วนข้าวด้านใกล้ตัวให้ไปติดกับข้าวด้านตรงข้าม จัดรูปทรงของมะคิซุชิให้เกาะตัวแน่นเป็นรูปทรงกระบอก ตบท้ายด้วยการม้วนไปทับโนะริส่วนปลายที่เหลือไว้ 4 เซนติเมตรซึ่งถือเป็นด้านล่างของมะคิซุชิ หั่นมะคิซุชิออกเป็นแว่น ๆ หนาประมาณ 2.5 เซนติเมตร

มะคิซุชิใส้ไก่เทริยากิ

เครื่องปรุง (สำหรับ 4 คน)

ส่วนผสมสำหรับมะคิซุชิ 2 ม้วน
・ซุชิเมะชิ (ข้าวซุชิ)   450 กรัม

・ไก่   100 กรัม
เกลือ   เล็กน้อย (1/2 กรัม)
พริกไทย   เล็กน้อย
เครื่องปรุงรส A
น้ำ   1 ช้อนโต๊ะ      
น้ำตาลทราย   1⅓ ช้อนโต๊ะ (12 กรัม)
ซีอิ๊วขาวญี่ปุ่นหรือโชยุ   1 ช้อนโต๊ะ (15 มิลลิลิตร) ถ้าไม่มีใช้ซีอิ๊วขาวแทนได้

・น้ำมันพืช   เล็กน้อย (ประมาณ 1/2 ช้อนชา)

・อะโวคาโด   1/4 ผล
・แตงกวา   1/2 ลูก
・งาขาว   2 ช้อนชา
・ซีอิ๊วญี่ปุ่นหรือโชยุ   1/2 ช้อนชา (ถ้าไม่มีใช้ซีอิ๊วขาวแทนได้)

แผ่นพลาสติกคลุมอาหารขนาด 25 x 25 เซนติเมตร   2 แผ่น

วิธีทำ

1. แล่และแผ่เนื้อไก่ให้หนาประมาณ 1 เซนติเมตร โรยเกลือและพริกไทย อุ่นน้ำมันในกระทะ ใส่ไก่ลงทอดบนไฟระดับปานกลางให้เกรียมเหลือง พลิกอีกด้านขึ้นและปิดฝากระทะ ทอดต่ออีก 3-4 นาทีบนไฟอ่อนจนสุกดี แล้วจึงตักไก่ออกจากกระทะ
2. เทส่วนผสม A ลงไปเคี่ยวในกระทะจนเป็นซอสเหนียว ใส่ไก่กลับไปในกระทะและเคี่ยวต่อจนซอสเคลือบทั่วเนื้อไก่ ตักออกจากกระทะและหั่นออกเป็นแท่ง หนาประมาณ 1 เซนติเมตร
3. หั่นอะโวคาโดเป็นแท่ง หนาประมาณ 1 เซนติเมตร ราดโชยุลงไป หั่นแตงกวาออกเป็นแท่งบาง ๆ โรยเกลือและซับความชื้นบนแตงกวา
4. แบ่งข้าวซุชิออกเป็น 2 ส่วน วางพลาสติกสำหรับคลุมอาหารบนผ้า แผ่ข้าวบนพลาสติกให้ข้าวแผ่ราบได้ขนาด 20 x 16 เซนติเมตร วางชิ้นไก่ อะโวคาโด และแตงกวาเป็นแถวเรียวยาวเรียงกันตรงกลางข้าว ยกปลายพลาสติกด้านใกล้ตัวขึ้นม้วนไปยังปลายข้าวด้านตรงข้าม จัดเป็นรูปทรงกระบอกให้กระชับแน่นขึ้น แกะแผ่นพลาสติกทำอาหารออกและหั่นมะคิซุชิเป็นแว่น หนาประมาณ 2.5 เซนติเมตร

มะคิซุชิมีหลายขนาดและหลายแบบ

มะคิซุชิมีหลายแบบเช่น มะคิซุชิม้วนใหญ่ (ฟุโตะมะคิ) ที่ใส่ส่วนผสมหลาย ๆ อย่าง และ มะคิซุชิม้วนเล็ก (โฮะโซะมะคิ) ที่ใส่ส่วนผสมเพียง 1-2 อย่าง เป็นต้น บางครั้ง มะคิซุชิม้วนใหญ่จะห่อด้วยไข่ทอดแผ่นบาง ๆ แทนโนะริ หรือบางครั้ง ส่วนผสมข้างในได้รับการจัดเรียงให้เห็นเป็นรูปดอกไม้หลังจากที่หั่นออกเป็นแว่น ๆ
มะคิซุชิม้วนเล็กจะมีส่วนผสมแบบธรรมดาอยู่ข้างใน เช่น ปลาทูน่า แตงกวา ถั่วเหลืองหมัก (นัตโต้) หรือบ๊วยดอง (อุเมะโบะชิ) เป็นต้น และมักจะจิ้มซีอิ๊วญี่ปุ่น (โชยุ) รับประทาน
ร้านซุชินอกประเทศญี่ปุ่นได้คิดค้นออกแบบมะคิซุชิแบบฉบับของตัวเอง เช่น มะคิซุชิใส่ปลาทูน่าดิบ อะโวคาโดและมายองเนส ซึ่งทุกวันนี้ก็ได้กลายเป็นที่นิยมในประเทศญี่ปุ่นเช่นกัน